رفلاکس ادراری (Vescicouretral Reflux) تاریخ : 1394/04/20 زمان : 22:22 تعداد بازدید : 485

تعریف رفلاکس ادراری:

رفلاکس ادراری برگشت غیر طبیعی ادرار از مثانه به کلیه است. بطور طبیعی ادرار تولید شده در کلیه وارد لگنچه ، حالب و نهایتا مثانه جهت تخلیه می شود. در انسان حرکت برعکس ادرار از مثانه به کلیه در هر سنی غیر طبیعی، پاتولوژیک و بیماری زا تلقی می شود. عضلات صاف لگنچه، حالب و فشار ادرار موجود در مثانه،  حرکت باز دارنده برای ایجاد رفلاکس می باشد.

حرکت بر عکس ادرار از مثانه به حالب یا رفلاکس ادراری باعث صعود باکتری های موجود در مثانه به سمت حالب و کلیه ها شده، نهایتا سبب عفونت ادراری و کلیوی در کودک می شود. عفونت ادراری و کلیوی باعث ایجاد اسکار یا آسیب و تخریب سلول ها ی بافت کلیه شده و به عنوان یکی از علل نارسایی مزمن کلیه و حتی همودیالیز یا دیالیز صفاقی در کودکان محسوب می شود.

علل رفلاکس ادراری چیست؟

رفلاکس ادراری در کودکان به دو نوع تقسیم می شود اولیه و ثانویه

رفلاکس ادراری اولیه یک رفلاکس مادرزادی بوده و از بدو تولد در نوزادان وجود دارد. علت آن اشکال و یا ناهنجاری در محل اتصال حالب به مثانه بوده طوری که امکان حرکت یک طرفه ادرار از کلیه به مثانه را مختل کرده و با عث حرکت برعکس ادرار از مثانه به کلیه می شود.

رفلاکس ادراری ثانویه می تواند علل دیگری غیر از علت اولیه داشته باشد از قبیل وجود عفونت ادراری و کلیوی، اختلال حرکتی مثانه ، انسداد خروجی مثانه به هر علتی مثل وجود تومور های خوش خیم و بدخیم ، توده های لگنی ، وجود یبوست شدید و مدفوع سفت شده در راست روده، وجود دریچه خلف پیشابراه و انسداد در خروج ادرار، دیورتیکول مثانه و اختلا ل حرکتی مثانه به دلیل وجود اسپاینا بی فیدا و ….

علائم رفلاکس ادراری چیست؟

شاید مهم ترین و خطرناک ترین علامت رفلاکس ادراری بدون علامت بودن آن هست. یک سوم از بیماران  با عفونت ادراری مراجعه می کنند. تب ، درد ، تکرر ادرار ، سوزش ادرار، احساس عدم تخلیه کامل ادرار، بی اشتهایی و عدم وزن گیری کامل و بی قراری از علائم شایع عفونت ادراری و رفلاکس در کودکان می باشد. گاهی علامت عفونت ادراری درکودکان فقط تب می باشد لذا هر کودک بدون علامت و تب دار باید از لحاظ وجود عفونت ادراری بررسی شود.

تشخیص رفلاکس ادراری:

مهم ترین اقدام اخذ شرح حال و معاینه فیزیکی دقیق از کودک می باشد. آزمایش ادرار و کشت ادرار از اقدامات تشخیصی اولیه در شیر خوار محسوب می شود. سونو گرافی کلیه، اندازه و شکل کلیه را تعیین کرده و ارزش تشخیصی در تایید وجود یا عدم وجود رفلاکس ادراری  ندارد. گرفتن عکس رنگی از مثانه در حالت پرو موقع ادرار کردن (VCUG) حرکت و جریان رو به عقب ادرار را نشان می دهد که برخسب میزان و شدت این برگشت،  درجه بندی یا گریدینگ  رفلاکس ادراری مشخص می شود. اسکن رادیونوکلئوئید (RNC) یکی دیگر از ابزار های تشخیصی و پی گیری بوده ودر این روش  میزان اشعه وارد شده بر کودک کمتر از (VCUG) می باشد ولی ارزش تشخیصی و دقت کمتری از آن دارد. اسکن (DMSA) میزان آسیب بافت کلیه را نشان می دهد. مطالعه یورودینامیک مثانه نشانگر حجم، فشارو عملکرد مثانه می باشد. فاصله بین انجام دو اسکن کلیه را حداقل ۶ ماه توصیه کرده و فاصله بین انجام دو (VCUG) را حداقل ۱۸ ماه توصیه می کنند.

بدلیل ارثی بودن رفلاکس ادراری در کودکان بررسی برادر و خواهر کودک مبتلا به رفلاکس ادراری توصیه می شود. حتی بعضی از ارولوژیست ها و نفرولوژیست ها بررسی رفلاکس ادراری با گرفتن عکس رنگی دراین کودکان را نیز توصیه می کنند.

درمان رفلاکس ادراری:

درمان عفونت و رفلاکس ادراری طبی است. تجویز آنتی بیوتیک برای پیشگیری از عفونت ادراری به صورت تک دوز شبانه توصیه میشود. این بیماری معمولا با رشد کودک خوب می شود ونوعا نیاز به اقدام جراحی ندارد. بعضی از صاحب نظران تجویز آنتی بیوتیک  را به صورت پیشگیرانه در موارد خفیف رفلاکس توصیه نمی کنند، و اعتقاد دارند که تجویز آنتی بیوتیک تاثیری در پیشگیری از عفونت، اسکار و آسیب کلیه ندارد. درمان جراحی در موارد رفلاکس بسیار شدید، عفونت ادراری مقاوم به درمان دارویی و ایجاد تخریب یا اسکار بافت کلیه علیرغم درمان طبی توصیه می شود.

 

اصول کلی در درمان رفلاکس:

بهبود خود به خودی رفلاکس در شیر خواران شایع تر از نوجوانان می باشد.

امکان بهبود خود به خودی رفلاکس شدید در تمام گروه های سنی کودکان کمتر است.

بطور کلی رفلاکس ادرار استریل و غیر عفونی کمتر سبب تخریب بافت کلیه می شود لذا درمان عاجل و فوری عفونت ادراری دراین کودکان اهمیت خاص و ویژه ای دارد.

برای رفع نگرانی والدین لازم به  ذکر است که درمان طولانی مدت با آنتی بیوتیک برای پیشگیری از عفونت ادراری خطر و تهدیدی برای فرزندانشان محسوب نمی شود.

جراحی توسط افراد ماهر و حاذق نتیجه موفقیت آمیزتری در پی دارد.

لازم به ذکر است که عفونت ادراری در شیرخواران ختنه شده در زیر یک سالگی، 15 برابر کاهش پیدا می کند.

درمان جراحی رفلاکس ادراری شامل کاشت مجدد حالب در جدار مثانه می باشد.در این صورت  مکانیسم طبیعی ضد رفلاکس ایجاد شده و از برگشت غیر طبیعی ادرار از مثانه به کلیه پیشگیری می شود.

 

 




فرستادن دیدگاه


نام :

دیدگاه :

کد را در کادر زیر وارد نمائید :


آمار بازدید