تنگی مجرای خروجی ادرار (Meatal Stenosis) تاریخ : 1394/06/05 زمان : 03:51 تعداد بازدید : 175

 

تنگی مجرای خروجی ادرار را تنگی مه آ می نامند. این ناهنجاری به باریک شدن محل خروج ادرار اطلاق می شود. معمولا اکتسابی بوده ولی می تواند مادرزادی باشد.  تنگی مه آ اغلب در کودکان ختنه شده دیده می شود و یکی از علل  شایع مراجعه به مطب ها می باشد.  9 تا 10 درصد از کودکان به دنبال ختنه دچار تنگی مه آ یا تنگی مجرای خروجی ادرار می شوند. در کودکان ختنه نشده تنگی مجرای ادراری خیلی کمتر دیده می شود. در پسران و حتی در دختران نیز به ندرت تنگی مجرای ادراری به صورت مادرزادی وجود دارد. ولی انجام عمل جراحی ختنه با توجه به فوایدی که دارد در منابع علمی توصیه شده است. انجام عمل جراحی ختنه در شیرخواران زیر یک سال شیوع عفونت ادراری را 10 برابر کاهش می‌دهد. شانس ابتلا به سرطان آلت تناسلی در مردان ختنه شده کمتر است. همچنین سرطان دهانه رحم در همسران مردان ختنه شده کمتر دیده می‌شود. ابتلا به‌ تمامی بیماری‌های مقاربتی خصوصاً ایدز در مردان ختنه شده کمتر رخ می‌دهد. مشکلات موضعی پنیس (آلت تناسلی) مثل التهاب عفونی و غیر عفونی کمتر دیده می‌شود. شستشو و تمیز کردن آلت تناسلی در افراد ختنه شده سهل و آسان است. ختنه تأثیری بر افزایش یا کاهش تحریک‌ پذیری در مردان ندارد. بهترین زمان ختنه بعد از دوره نوزادی است (یک‌ ماهگی). انجام ختنه در دوره نوزادی به علت احتمال وجود بیماری‌های ناشناخته به‌ ویژه خونی و خطرناک بودن عفونت توصیه نمی‌شود. بهترین تکنیک ختنه، روش جراحی است و این روش به‌ عنوان استاندارد طلایی شناخته‌ شده است و بقیه روش‌ها برحسب دوری و نزدیکی به این تکنیک مورد ارزیابی و سنجش قرار می‌گیرند.

علت تنگی مه آ:

 با برداشتن پره پوس یا پوست اضافی، گلنس (سر آلت) و نوک مه آ در معرض پوشک قرار گرفته و با اصطکاکی که ایجاد می کند، به مرورسبب تنگی مه آ می شود. این اصطکاک در طولانی مدت به همراه در معرض مدفوع و ادرار شیر خوار قرار گرفتن، باعث فیبروز، سوختگی و باریک شدن مجرا می شود. به دنبال ترمیم هایپوسپادیاس (نابجایی مجرای ادراری) و بالانایتیس  (التهاب گلنس) و گذاشتن طولانی مدت کاتتر یا لوله ادراری نیز تنگی مجرا ایجاد می شود. آمونیاک ادرار و خیسی پوشک باعث درماتیت (التهاب پوستی) آمونیاکی گردیده و التهاب ایجاد شده منجر به تنگی مه آ می شود. البته اشکال در تکنیک جراحی ختنه هم می تواند باعث تنگی مه آ شود. شریان فرنولوم (شریان تغذیه کننده ی نوک مجرای ادراری) نباید در عمل ختنه قطع شود. ایسکمی یا محدود شدن خون رسانی به نوک مجرا در اثر قطع شدن شریان فرنولوم، باعث تنگی مه آ می گردد. تصلب و سفتی نوک مجرای ادراری ثانویه به بیماری balanitis xerotica obliterans که یک نوع التهاب نوک مجرای ادراری است نیز می تواند سبب بروز این مشکل شود.

ازعلل دیگر تنگی مه آ می توان تروما یا آسیب رسیدن به مجرای ادراری را نام برد. مهم ترین تشخیص افتراقی این بیماری، عفونت ادراری است.

 

علائم بالینی:

علائم بالینی شامل درد موقع ادرار کردن، تیز، باریک و با پرش زیاد ادرار کردن، سوزش مه آ و در مواردی وجود قطره خون در لباس زیر، تکرر ادرار و طولانی شدن زمان تخلیه ادرار و باقی ماندن ادرار در مثانه بعد از تخلیه ادرار است. در معاینه فیزیکی تنگی محل خروجی در قسمت پایین مجرا قابل مشاهده است. هنگام معاینه و بررسی، کاتتر یا لوله شماره 5 فرنچ در شیر خواران زیر یک سال و کاتتر شماره 8 فرنچ در بچه های 1 تا 6 سال باید به راحتی وارد مجرای ادراری شود.

درمان:

تنگی مه آ با توجه به همه گیر بودن عمل ختنه در کشور ما شیوع نسبتا بالایی دارد برای پیشگیری از تنگی، باید ختنه حتما توسط یک فرد مجرب و متخصص انجام شود، از قطع کردن شریان فرنولوم که مسئول خون رسانی مجرای خروجی ادرار است، اجتناب شود. تا وقتی که کودک در پوشک است برای جلوگیری از التهاب، هنگام تعویض پوشک، باید نوک مجرا چرب شود. از سفت بستن پوشک که سبب اصطکاک نوک مجرا با پوشک می شود اجتناب گردد. درمان این مشکل مه آتومی است که یک جراحی سرپایی بوده و انجام آن در مطب و یا مراکز جراحی محدود امکان پذیر است. در این تکنیک مجرا برش داده شده و به سایز و اندازه نرمال رسانده می شود. از اتساع و یا بوژی و همچنین میل زدن باید پرهیز شود زیرا این روش دیگر در درمان تنگی مه آ جایگاهی ندارد. بعد از عمل جراحی لازم است که تا 2 هفته، روزانه 2 مرتبه با پمادهای موضعی مثل وازلین بهداشتی نوک مجرا چرب شود. بعد از آن نیز تا 2 هفته ی دیگر روزانه یک بار با پماد چرب شود. عوارض این عمل بسیار نادر است. این عوارض شامل خونریزی، عود تنگی و عفونت می باشد. با توجه به عوارض ایجاد شده در بیماران مبتلا به تنگی مه آ، بهتر است که در صورت ابتلا به تنگی مه آ اقدام سریع برای رفع تنگی انجام شود.

 

 

 

 

 

 

 

 

کاربر : تاریخ : ساعت :

ممنون و تشکر از مطلب ارزشمند تان




فرستادن دیدگاه


نام :

دیدگاه :

کد را در کادر زیر وارد نمائید :


آمار بازدید